จังหวัดกาฬสินธุ์ – เตรียมพบกับงาน “มหกรรมคนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี: แซ่บสุก เซฟชีวิต” กิจกรรมรณรงค์ระดับภูมิภาคภายใต้แนวคิด “รวมพลัง Isan Zero OV – Gen Health x อสม. จังหวัดกาฬสินธุ์” ในวันศุกร์ที่ 22 พฤษภาคม 2569 ณ หอประชุมอเนกประสงค์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ (พื้นที่ในเมือง)
รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดเผยถึงสถานการณ์ปัญหาพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีในปัจจุบัน โดยระบุว่าสถานการณ์การแพร่ระบาดยังคงเป็นประเด็นที่น่ากังวล โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน ซึ่งพบว่าปัจจัยหลักเกิดจาก “พฤติกรรมการกิน” ที่สืบทอดกันมา การรับประทานอาหารประเภทปลาน้ำจืดดิบสะสมตั้งแต่อายุยังน้อย ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงในการเป็นโรคพยาธิใบไม้ตับระยะยาวและอาจลุกลามเป็นมะเร็งท่อน้ำดีในอนาคต
“การจัดงานเพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ จังหวัดกาฬสินธุ์จึงร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดงาน “มหกรรมคนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี: แซ่บสุก เซฟชีวิต” (Isan Zero OV) ในวันศุกร์ที่ 22 พฤษภาคม 2569 ณ หอประชุมอเนกประสงค์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ โดยมีเป้าหมายหลักในการปรับเปลี่ยนทัศนคติและพฤติกรรมการกินของคนรุ่นใหม่ภายใต้แนวคิด “แซ่บสุก เซฟชีวิต” งานนี้ได้รับเกียรติจาก นายธนภัทร ณ ระนอง รองผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นประธานในพิธี พร้อมด้วยภาคีเครือข่ายสำคัญ อาทิ สสส., สปสช., สกสว., สข. และสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ที่มาร่วมผนึกกำลังสร้างสังคมอีสานสุขภาพดี มาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ ให้คนอีสาน “แซ่บได้แบบปลอดภัย” เพื่อชีวิตที่ยืนยาวและยั่งยืน”รศ.ดร.วัชรินทร์ กล่าว
ด้าน ดร.ดนัย หวังบุญชัย ผู้จัดการแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เตรียมร่วมขับเคลื่อนผ่านแคมเปญ “อีสานแซ่บสุก” โดยมุ่งเน้นการใช้สื่อรณรงค์สร้างสรรค์เพื่อเปลี่ยนค่านิยมและทัศนคติของคนอีสานให้หันมาบริโภคอาหารที่ปรุงสุก เพื่อความปลอดภัยและลดความเสี่ยงจากโรคพยาธิใบไม้ตับอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชนคนรุ่นใหม่ที่อาจมีค่านิยมผิด ๆ ในการไปกินอาหารดิบตามอินฟลูเอนเซอร์ทำให้ได้รับพยาธิใบไม้ตับที่อยู่ในปลาดิบโดยไม่รู้ตัว ซึ่งเรื่องนี้ต้องมีการรู้เท่าทันสื่อ ไม่อย่างนั้นอาจจะตกเป็นเหยื่อ ติดพยาธิและป่วยเป็นมะเร็งท่อน้ำดีในอนาคนได้
สำหรับกิจกรรมไฮไลท์ภายในงาน ประกอบด้วย เวทีเสวนาเปลี่ยนวัฒนธรรมการกิน การรวมพลังของ Gen Z, Gen Y และพี่น้อง อสม. เพื่อร่วมกันออกแบบสื่อสร้างสรรค์ในการรณรงค์ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม รวมถึงนวัตกรรมคัดกรองกลุ่มเสี่ยง การเปิดตัวเทคโนโลยี “Line Liff” ระบบคัดกรองอัจฉริยะที่จะช่วยให้ อสม. และประชาชนเข้าถึงการประเมินความเสี่ยงได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น การบริการตรวจสุขภาพฟรี หน่วยตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีด้วยระบบอัลตราซาวด์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ภายใต้แนวคิด “ตรวจเร็ว รู้ทัน รักษาได้”
รวมถึงนิทรรศการเยาวชน ชมผลงานสื่อรณรงค์และเศรษฐกิจสร้างสรรค์จากโครงการ Isan Zero OV Media Hackathon โดยฝีมือเยาวชนรุ่นใหม่ พร้อมการแสดงของหมอลำกลอนรณรงค์โดย ดร.ราตรี ศรีวิไล ศิลปินแห่งชาติ การแสดงหมอลำหุ่นกระติบข้าว คณะเด็กเทวดา ชุด “เด็กอีสานรุ่นใหม่ห่างไกลปลาดิบ แซ่บสุก เซฟชีวิต” และการแสดงละครเวทีชุด “ปลาสิต”อีกด้วย
สำหรับ สถานการณ์การติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับในพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์ ของกระทรวงสาธารณสุข พบว่ามีอัตราความชุกการติดเชื้อ จากรายงานในปี 2564 พบการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับในกลุ่มประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป อยู่ที่ ร้อยละ 4.16 – 4.2 ซึ่งถือเป็นหนึ่งในจังหวัดที่มีความชุกสูงในกลุ่มจังหวัดภาคอีสานตอนกลาง (ร้อยแก่นสารสินธุ์) โดยสถานการณ์มะเร็งท่อน้ำดี ในช่วงปี 2559-2562 พบผู้ป่วยด้วยโรคมะเร็งท่อน้ำดีในจังหวัดกาฬสินธุ์จำนวนสะสมถึง 866 ราย.
